Murale

Leszno

Murale i street art w Lesznie
Leszno warto zwiedzać nie tylko z przewodnikiem po zabytkach. Czasem wystarczy zejść z głównej trasy, zajrzeć w boczną ulicę albo… spojrzeć wysoko na ścianę kamienicy.

W przestrzeni miasta od lat pojawiają się murale i inne realizacje street art. Jedne przypominają o historii Leszna i ważnych postaciach, inne nawiązują do miejskich legend, sportu czy lotnictwa, a jeszcze inne są po prostu współczesną formą artystycznej wypowiedzi.

Już w 2021 roku oficjalny miejski portal NGO informował, że w Lesznie znajduje się ponad 20 murali. Od tego czasu powstały kolejne realizacje, a zupełnie nowy rozdział w historii leszczyńskiej sztuki ulicznej otworzyła galeria Under The Street Gallery.

Czym jest street art?
Street art, czyli sztuka uliczna, to szerokie pojęcie obejmujące twórczość powstającą w przestrzeni publicznej. Mogą to być murale, graffiti, szablony, plakaty, wlepki czy instalacje artystyczne. Jak podkreślano podczas wykładu poświęconego temu zjawisku w leszczyńskim MBWA, street art z działań często spontanicznych i oddolnych wyrósł na jedną z popularnych form współczesnej sztuki.

Murale są jego najbardziej widowiskową odmianą. Wielkoformatowe obrazy potrafią całkowicie odmienić zwykłą ścianę budynku, ale pełnią też znacznie ważniejszą funkcję – opowiadają historie.

W Lesznie można dzięki nim poznać miejskie legendy, zobaczyć dawną panoramę miasta, przypomnieć sobie ważne wydarzenia historyczne, spotkać wybitnych leszczynian czy odkryć tradycje lotnicze i sportowe.

Dlatego spacer szlakiem murali może być świetnym sposobem na nieco inne zwiedzanie miasta.

Wybrane murale w Lesznie
„Przyjaźń” – al. Jana Pawła II
Od niego warto rozpocząć opowieść o leszczyńskich muralach. „Przyjaźń” z 2012 roku uznawana jest za najstarszy z leszczyńskich murali prezentowanych w miejskich zestawieniach. Autorką pracy jest Dagmara Angier-Sroka, a mural powstał w związku z wystawą „Prezentacje 2012” organizowaną przez MBWA.

„Samolot” i „Chłopiec z szybowcem” – al. Jana Pawła II
Nie mogło zabraknąć odniesienia do miasta, którego historia jest tak silnie związana z lotnictwem i szybownictwem. Obie prace powstały w 2014 roku, a ich autorami są Dawid Krawczyk i Paweł Gregor.

„Leszno 1740” – ul. Mickiewicza 2
Jeden z najbardziej interesujących murali dla osób zwiedzających miasto. Wielkoformatowe malowidło przedstawia historyczną panoramę Leszna z 1740 roku. Powstało w 2015 roku na podstawie dawnej ryciny, a wykonała je grupa Hello Art.

To świetne miejsce, aby na chwilę zatrzymać się i porównać dawne Leszno z miastem, które widzimy dzisiaj.

„Ułan” – ul. Dąbrowskiego
Kolejne nawiązanie do historii miasta i jego wojskowych tradycji. Szarżujący ułan jest dziełem Dawida Krawczyka i Pawła Gregora.

„Wieniawita” i „Dobrawa” – ul. Wałowa
Dwa murale tworzące wspólną opowieść zaczerpniętą z lokalnej legendy. Według niej rycerz Wieniawa miał uratować czeską księżniczkę Dobrawę przed turem.

Baśniowe murale wykonała Anna Szejdewik.

To dobry przykład tego, że street art może być również sposobem opowiadania lokalnych legend i przekazywania ich kolejnym pokoleniom.

„966” – II Liceum Ogólnokształcące
Mural autorstwa Mikołaja Rejsa przedstawia scenę Chrztu Polski. Powstał w ramach projektu „Leszno chrześcijańskie – Leszno współczesne – Leszno europejskie”.

„Adam i Ewa” – Nowy Rynek
Biblijną parę przedstawił na jednej z leszczyńskich kamienic Wojciech Kołacz. Realizacja pojawiła się w przestrzeni miasta w 2016 roku.

Stanisław Grochowiak
Jeden z murali przypominających wybitnych ludzi związanych z Lesznem. Portret urodzonego w Lesznie poety i dramaturga Stanisława Grochowiaka znajduje się w rejonie zbiegu ulic Opalińskich i Narutowicza.

Autorem jest Wojciech Ejsmondt.

Roman Maciejewski
Kolejnym bohaterem leszczyńskiej galerii pod gołym niebem jest wybitny kompozytor Roman Maciejewski. Jego mural, również autorstwa Wojciecha Ejsmondta, można zobaczyć nad przejściem łączącym ul. Tylną ze Słowiańską.

Alfred Smoczyk – ul. Grunwaldzka 2

Leszno bez żużla? Trudno to sobie wyobrazić.

Mural przedstawiający Alfreda Smoczyka – legendę leszczyńskiego sportu żużlowego – powstał z okazji 80-lecia Unii Leszno. Jego autorem jest Wojciech Ejsmondt.

Zburzenie kościoła św. Szczepana – ul. Poniatowskiego
Mural na budynku bursy przedstawia scenę z 1944 roku – wyburzenie kościoła św. Szczepana. To jedna z tych realizacji, które zamieniają ścianę budynku w swoisty miejski podręcznik historii. Autorem jest Wojciech Ejsmondt.

Powstanie Wielkopolskie – ul. 17 Stycznia
Mural Bartłomieja Sroki poświęcony jest Powstaniu Wielkopolskiemu. Jednym z jego najważniejszych elementów jest hasło „Nie należy dłużej czekać” umieszczone na tle symboliki powstańczej.

W Lesznie istnieje również druga realizacja związana z Powstaniem Wielkopolskim – przy garażach przy ul. Dąbrowskiego.

Ignacy Jan Paderewski – al. Jana Pawła II
Mural przedstawiający Ignacego Jana Paderewskiego powstał w związku z obchodami 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości.

„Rozwińcie skrzydła” – ul. Przemysłowa
Mural Dagmary Angier-Sroki nawiązuje do hasła promocyjnego Leszna i kolejny raz wykorzystuje symbolikę skrzydeł oraz lotnictwa silnie kojarzonego z miastem.

Święty Florian – Gronowo
Swoją realizację ma również dzielnica Gronowo. Na budynku Ochotniczej Straży Pożarnej Leszno-Gronowo znajduje się mural przedstawiający św. Floriana – patrona strażaków.

Mural wielokulturowy – ul. Mała Kościańska
Kolorowa realizacja jest symbolem wielokulturowości. Powstała na budynku związanym z wolontariuszami przyjeżdżającymi do Leszna z różnych stron świata. Autorem był Amit Singh, który tworzył mural wspólnie z leszczyńskimi wolontariuszami.

Mural przy ul. Holenderskiej
Praca Pawła Gregora tematycznie nawiązuje do nazwy ulicy, przy której się znajduje.

„Łowca pomysłów”
Jedna z realizacji Wojciecha Ejsmondta znajduje się na budynku Urzędu Miasta przy al. Jana Pawła II.

Atlas – ul. Ofiar Katynia
Kolejna praca Wojciecha Ejsmondta przedstawia mitologicznego Atlasa.

Murale Muzeum Okręgowego

W 2020 roku powstały dwa murale inspirowane zbiorami Muzeum – jeden twórczością Jacka Malczewskiego, drugi 100. rocznicą powrotu Leszna do Polski.

W 2022 roku, w ramach projektu „Synagoga opowiada”, powstał mural o tematyce judaistycznej w dawnej dzielnicy żydowskiej.

Autorką tych realizacji jest Katarzyna Jurga.

„Sztuka uwalniania duszy i ciała” – ul. Grunwaldzka
W 2024 roku do muzealnej kolekcji murali dołączyła realizacja Dagmary Angier-Sroki, inspirowana portretami rodziny Sułkowskich znajdującymi się w zbiorach Muzeum Okręgowego.

Praca w metaforyczny sposób mówi o barierach, które mogą pojawiać się pomiędzy człowiekiem a sztuką, i jest skierowana szczególnie do młodych odbiorców.

Mural-mozaika – balon przy ul. Wolności 3
To nietypowy mural, ponieważ zamiast farby wykorzystano mozaikę. Przedstawia balon utrzymany w kolorystyce nawiązującej do barw Leszna.

Historia realizacji zaczęła się podczas festiwalu LUFA, natomiast w 2024 roku dzieło zostało ukończone przez uczniów Zespołu Szkół Rolniczo-Budowlanych pod opieką Marka Ladacha.

Mural 1000-lecia koronacji Bolesława Chrobrego
W 2025 roku w przestrzeni Leszna pojawił się mural upamiętniający 1000-lecie koronacji Bolesława Chrobrego i powstania Królestwa Polskiego.

Co ciekawe, jego projekt wybrano w konkursie skierowanym do leszczyńskiej młodzieży. Zwyciężyła koncepcja Jakuba Morysona, ucznia Szkoły Podstawowej nr 3 w Lesznie.

To bardzo fajny przykład połączenia edukacji historycznej z realnym wpływem młodych mieszkańców na wygląd miasta.

„Dobrze ze Sobą” – Zespół Szkół nr 4
W kwietniu 2025 roku odsłonięto mural powstały w ramach projektu „Dobrze ze Sobą”, realizowanego przez uczennice Olgę Umińską i Jagodę Stachowiak.

Jego przesłanie dotyczy zdrowia psychicznego młodych ludzi, samoakceptacji i korzystania z pomocy psychologicznej. Projekt powstał w ramach olimpiady „Zwolnieni z Teorii”.

To dobry przykład zupełnie innej funkcji street artu – mural może nie tylko dekorować przestrzeń czy przypominać historię, ale również poruszać współczesne problemy społeczne.

Mural inspirowany Vincentem van Goghiem – ZSET
Na ścianie Zespołu Szkół Elektroniczno-Telekomunikacyjnych powstał mural inspirowany twórczością Vincenta van Gogha. Zaprojektowali i wykonali go uczniowie, a ostateczna wersja powstała na podstawie dwóch projektów konkursowych.

Realizacja została wykonana dzięki Budżetowi Partycypacyjnemu 2025.

Co ciekawe, ZSET ma już również ogromny, liczący ponad 400 m² mural, którego projekt przygotowała absolwentka Amelia Rakowska. Praca została oficjalnie odsłonięta w 2022 roku i była związana m.in. z 60-leciem szkoły.

Najnowszy – mural Hospicjum Domowego Kolory
W 2026 roku przy ul. Narutowicza, w pobliżu Teatru Miejskiego, pojawiła się kolejna realizacja. Powstała z okazji 10-lecia działalności Hospicjum Domowego Kolory.

Motyw miasta złożonego z domów ma tutaj szczególne znaczenie. Hospicjum niesie pomoc właśnie w domach swoich pacjentów.

Każdy pokolorowany domek symbolizuje partnera, który długofalowo wspiera działalność organizacji. Jednym z nich jest firma Werner Kenkel, związana z Hospicjum od 10 lat.

Najciekawsze jest jednak to, że mural ma się zmieniać. Wraz z dołączaniem kolejnych partnerów następne domy mają nabierać kolorów.

Dlatego warto wrócić tu za jakiś czas i sprawdzić, czy Leszno na muralu stało się jeszcze bardziej kolorowe.

Under The Street Gallery
Pod Wiaduktem im. gen. Stefana Grota-Roweckiego powstała stała galeria street artu w otwartej przestrzeni.

Pierwszy etap zrealizowano w 2022 roku. Powstało wtedy 14 wielkoformatowych prac autorstwa uznanych twórców street artu, m.in. Biosme Brockiego, Kobayashiego, Proembriona, Chazme, Oteckiego, Bartłomieja Stypki, Wojciecha Ejsmondta, M-City i Tankpetrola.

W 2023 roku powstało kolejnych 14 prac, których autorami byli m.in. Zbiok, Nawer, Paweł Ryżko, Sicoer, Orbis, Krik Kong, Sepe, NeSpoon, Cekas i Czarnobyl.

Oznacza to, że w jednym miejscu zgromadzono 28 wielkoformatowych realizacji reprezentujących różne style współczesnego polskiego street artu.

Pomysłodawcą i kuratorem projektu jest leszczyński artysta Wojciech Ejsmondt, a przedsięwzięcie realizowało Miejskie Biuro Wystaw Artystycznych.

I właśnie Under The Street Gallery pokazuje najlepiej, że leszczyńskie murale przestały być jedynie pojedynczymi dekoracjami budynków. Street art stał się jednym z elementów współczesnego krajobrazu kulturalnego miasta.

Odkrywaj Leszno inaczej
Murale mają jedną wielką zaletę – aby je zobaczyć, nie potrzeba biletu ani godzin otwarcia. Są dostępne przez całą dobę i mogą stać się pretekstem do poznania części miasta, do których nie zawsze trafia się podczas klasycznego zwiedzania.

Dlatego proponujemy prostą zabawę:

wybierz kilka murali, zaznacz je na mapie i rusz pieszo lub rowerem na poszukiwanie leszczyńskiego street artu.

Po drodze można odkryć znacznie więcej – zabytkowe kamienice, kościoły, place, parki i mniej znane zakątki Leszna.

Bo historia miasta zapisana jest nie tylko w muzeach i przewodnikach.

Czasami wystarczy spojrzeć na ścianę.