47. Kościół w Pawłowicach

Talia pełna atrakcji - 52 karty, 52 powody, by odwiedzić Leszczyńskie.

Kościół pw. NMP Śnieżnej w Pawłowicach - Barokowo-renesansowa świątynia stojąca na niewielkim wzniesieniu — jedna z cenniejszych pamiątek architektury sakralnej regionu leszczyńskiego.

kliknij aby powiększyć

Kościół pw. Najświętszej Marii Panny Śnieżnej w Pawłowicach to jeden z najcenniejszych zabytków sakralnych w gminie Krzemieniewo oraz ważne miejsce na mapie dziedzictwa kulturowego regionu leszczyńskiego. Świątynia pełni nie tylko funkcję religijną, ale także historyczną i krajoznawczą, przyciągając mieszkańców, pielgrzymów oraz turystów zainteresowanych architekturą i historią lokalnych parafii.

Położony w centrum wsi kościół harmonijnie wpisuje się w krajobraz Pawłowic i od wieków stanowi jeden z jego najważniejszych punktów.

Historia kościoła

Parafia w Pawłowicach należy do jednych z najstarszych w tej części Wielkopolski. Obecny kościół pw. NMP Śnieżnej został wzniesiony w XVIII wieku, najprawdopodobniej na miejscu wcześniejszej świątyni. Budowla była wielokrotnie przebudowywana i odnawiana, co nadało jej dzisiejszy, harmonijny charakter.

Przez wieki kościół był świadkiem najważniejszych wydarzeń w życiu lokalnej społeczności – chrztów, ślubów, pogrzebów oraz uroczystości religijnych i patriotycznych. Do dziś pozostaje sercem parafii i ważnym elementem tożsamości Pawłowic.

Architektura i wnętrze

• Budowla salowa na planie prostokąta z trójbocznie zamkniętym prezbiterium; elewacje o podziałach ramowych i profilem gzymsu wieńczącego — cechy baroku. Wieża z barokowym hełmem i kartuszami herbowymi (Nowina, Leliwa). Parafia NMP Śnieżnej w Pawłowicach.
• Wnętrze: klasycystyczno-barokowy wystrój, ołtarz główny z wizerunkiem patronki, zabytkowe detale rzeźbiarskie i stolarka kościelna.

• Kościół podworski z końca XVI w., z pewnością jest jednym z najcenniejszych zabytków naszego regionu. Budowla położona jest na niewielkim wzniesieniu salowy, na rzucie prostokąta zamkniętego od wschodu trójbocznie. I mimo licznych dobudowań, tworzy zamkniętą bryłę.
• Zewnętrzne ściany elewacyjne są charakterystyczne dla epoki baroku, tzn. ściany o podziałach ramowych, gzyms wieńczący – profilowany, a odcinki fasady zachodniej wieży zawierają spływy wolutowe. Wszystkie okna mają półkoliste zamknięcie.
• Wieża o ściętych narożnikach jest opilastrowana i zwieńczona gzymsem kondygnacyjnym.
• Portal – główna brama wejściowa znajduje się od strony zachodniej i prowadzi przez kruchtę, mieszczącej się w wieży kościoła, do wnętrza.
• Barkowy hełm wieży z 1772 roku „wytrzymał” różne zawieruchy na przestrzeni blisko 220 lat. Obecnie błyszczący hełm (wymieniony w 1990 roku) jest baniasty, łamany z arkadową latarnią opiętą wolutami i kryty ponownie blachą miedzianą. Na hełmie są dwa kartusze od północy z datą 1772 r. z herbem Nowina, Mielżyńskich z literami MM (Maksymilian Mielżyński), zaś od południa kartusz z herbem Leliwa Czapskich z literami KC (Konstancji z Czapskich, żony Maksymiliana Mielżyńskiego). Dach na kościele jest dwuspadowy, kryty dachówką, z ażurową wieżyczką na sygnaturkę nad prezbiterium (od wschodniej strony).
• Nad kaplicami, zakrystią i lożą kolatorską są dachy kopulaste, które pokryte są obecnie blachą miedzianą (wcześniej ocynkowaną). Zewnętrzne narożniki prezbiterium, kaplic i wieży są oskarpowane. Pozostałością stylu gotyckiego jest 12 przypór.
• Podczas ostatnich prac remontowych zauważono, iż pierwotna kaplica (z 1597 r.) była niższa o 2 m i zajmowała tylko tę część nawy głównej, która sięga do ambony. Jej budulcem była cegła z kamieniami, w przeciwieństwie do późniejszych dobudowań.
• Wnętrze kościoła jest czteroprzęsłowe, nakryte sklepieniami żeglastymi na gurtach, spływające na opilastrowane filary przyścienne.
• Kaplice są otwarte do nawy arkadami.
• Chór muzyczny wsparty jest na trzech arkadach filarowych i opilastrowany balustradą. Prospekt organowy jest rokokowy (1775 -1785).
• Na sklepieniu widoczne są trzy plafony. Pierwsze malowidło (blisko chóru) przedstawia scenę Zwiastowania NMP. Drugi – środkowy ukazuje Matkę Bożą pod krzyżem. Trzeci (w pobliżu prezbiterium) przedstawia Ukoronowanie Wniebowziętej NMP.
• Ołtarz główny (z 1906 roku) jest wykonany z drewna i pokryty polichromią imitującą stiuk (aby dostosować go do starszych stiukowych ołtarzy bocznych i ambony). W ołtarzu głównym, nad tabernakulum, widnieje obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem z XVII wieku. Po bokach ołtarza, we wnętrzach stoją dwie stiukowe rzeźby, po lewej biskupa św. Mikołaja, po prawej biskupa św. Stanisława. Po prawej stronie prezbiterium widoczne są barokowe stalle z herbem Mielżyńskich.
• Bardziej zabytkowe od ołtarza głównego są ołtarze w kaplicach bocznych i ambona. Ich autorem jest rzeźbiarz Bohm. Artysta wykonał je z gronem współpracowników w latach 1785-1790. Stiukowe ołtarze i ambona wykonane są w stylu późnobarokowym, z ornamentami rokokowymi. Odznaczają się analogiczną architekturą, mają ukośnie wysunięte kolumny i zwieńczenia.
• W lewej kaplicy bocznej stoi ołtarz, z namalowanym w 1883 roku przez L. Bulewskiego obrazem Najświętszego (Najsłodszego) Serca Pana Jezusa. Zwieńczenie ołtarza ukazuje postać Boga Ojca i Ducha Św. (gołębica) oraz aniołów wskazujących drugą osobę Trójcy Św. W tej samej kaplicy mieści się płyta nagrobna z wyrytymi inskrypcjami i zejście do podziemi, gdzie chowano członków rodziny Mielżyńskich.
• Przy tej kaplicy znajduje się ambona. Jej korpus stanowi glob ziemski podtrzymywany przez anioła. Jest to atrybut ewangelisty św. Mateusza. Od lewej strony, na ambonie widnieje wyrzeźbiona głowa lwa – symbol św. Marka. Pośrodku umieszczono orła – symbol św. Jana i z prawej strony (już w nawie) symbol św. Łukasza – głowę wołu. Zwieńczenie ambony, to kunsztowny zaplecek ze spływem wolutowym z upiętą draperią. Na spływie umieszczono anioła z trąbą, a poniżej tablice dekalogu.
• W kaplicy po prawej stronie świątyni, mieści się ołtarz z obrazem patronki parafii pawłowickiej. Zwieńczenie tego ołtarza ukazuje emblematy Matki Bożej, a aniołowie pokazują starodawny obraz NMP Śnieżnej.
  
  Ten szczególny tytuł Maryi, wiąże się z bardzo ciekawą legendą Fra Bartolomeo da Trento. „W nocy z 4 na 5 sierpnia 358 roku Matka Boża równocześnie ukazała się papieżowi Liberiuszowi i patrycjuszowi Giovanniemu. Maryja poleciła, aby w Rzymie wzniesiono kościół ku czci w miejscu, gdzie spadnie śnieg. Rankiem zarówno papież, jak i patrycjusz udali się na wzgórze Eskwilin, które w środku lata pokryte było warstwą śniegu. Ojciec Święty osobiście nakreślił plan budowli, a wzniesioną świątynię nazwano Bazyliką Liberiusza”.
  Papież Sykstus III dla upamiętnienia obrad soboru w Efezie w 43l roku, gdzie dogmatyzowano prawdę o Bożym Macierzyństwie Maryi, zadedykował Bazylikę Liberiusza Maryi-Bogurodzicy. Od tej pory 5 sierpnia w najstarszej świątyni chrześcijaństwa zachodniego poświęconej Matce Bożej, towarzyszy Mszy św. obyczaj: na główny ołtarz opadają białe jaśminowe i różane płatki.

Ochrona zabytku
Obiekt wpisany do rejestru zabytków (nr rej. 1498/A, z 27.03.1974). Zabytek

Znaczenie religijne i pielgrzymkowe
Kościół pw. NMP Śnieżnej jest ważnym miejscem kultu maryjnego dla mieszkańców gminy Krzemieniewo i okolic. Szczególne znaczenie mają:

• odpust parafialny ku czci NMP Śnieżnej,
• uroczystości maryjne i parafialne,
• nabożeństwa tradycyjne i okolicznościowe.
• Dla pielgrzymów jest to miejsce modlitwy i duchowego wyciszenia, położone z dala od miejskiego zgiełku.

Informacje praktyczne (zwiedzanie i kontakty)
Adres: ul. Spokojna 2, 64-122 Pawłowice. Współrzędne: 51°49′48″N 16°45′04″E.
Kontakt / parafia: Parafia pw. NMP Śnieżnej w Pawłowicach, tel. +48 536 676 606, e-mail: pawlowice@archpoznan.pl. Proboszcz: ks. Jan Roszyk. Parafia NMP Śnieżnej w Pawłowicach
Msze św.: niedziele 8:00, 9:30, 11:00; sobota 17:00; dni powszednie 18:00 (warto potwierdzić godziny przed wizytą). Arch Poznań+1
 
Zasady zwiedzania
Szanuj miejsce kultu — w czasie nabożeństw ogranicz zdjęcia i rozmowy.
Wstęp wolny; ofiary na utrzymanie i konserwację mile widziane.
Osoby niepełnosprawne: teren przykościelny dostępny, jednak prosimy o kontakt z parafią w celu uzyskania szczegółów.

Dlaczego warto odwiedzić?
Kościół pw. NMP Śnieżnej w Pawłowicach to:

• cenny zabytek architektury sakralnej,
• ważne miejsce kultu maryjnego,
• świadectwo wielowiekowej historii wsi i regionu,
• spokojny przystanek na trasach turystycznych gminy Krzemieniewo i regionu leszczyńskiego.
• To miejsce, które łączy historię, duchowość i lokalne dziedzictwo, pozostając ważnym punktem dla mieszkańców oraz wszystkich, którzy chcą lepiej poznać kulturową tożsamość regionu.