11. Wiatrak Czesław w Lesznie

Talia pełna atrakcji - 52 karty, 52 powody, by odwiedzić Leszczyńskie.

Wiatrak "Czesław" w Lesznie - zabytek architektury drewnianej i atrakcja turystyczna regionu.

Kliknij aby powiększyć

W leszczyńskiej dzielnicy Grzybowo, przy ul. Osieckiej (teren Zespołu Szkół Rolniczo‑Budowlanych), stoi wyjątkowa konstrukcja techniki młynarskiej – koźlak “Czesław”, będący jednym z dwóch ocalałych wiatraków z grupy ok. 100 konstrukcji, które niegdyś otaczały Leszno w XVIII–XIX w.  

Historia i wartość zabytkowa

• Rok powstania: ok. 1728 – data potwierdzona badaniami dendrochronologicznymi; pochodzenie ze Sławy, przeniesiony do Leszna na początku XIX w., pierwotnie ulokowany przy ul. C.K. Norwida, potem przeniesiony na Strumykową.
• Mechanizm: oryginalny, drewniany mechanizm koźlowy z kołem palecznym, sztąbrem i mącznicą w dużej części zachowany; prezentuje rozwój techniki młynarskiej od XVIII do poł. XX w.
• Modernizacja po 1945 roku: dodano silnik elektryczny oraz przesunięto żarna, co umożliwiło użytkowanie po erze napędu wiatrowego.
• Czas adoracji: do lat 80. XX w. służył jako czynny młyn; później przekazany miastu na cele konserwacji i edukacji – z nazwą „Czesław” na cześć ostatniego właściciela, Czesława Owsiannego.

Remont i obecna lokalizacja

• W 2018 r. wiatrak został przeniesiony i odrestaurowany w Grzybowie – prace trwały od czerwca do września, sfinansowane dotacją z Ministerstwa Kultury (600 000 zł) i budżetem miasta (160 000 zł).
• W 2019 r. obiekt został wyróżniony w konkursie „Zabytek Zadbany” przez MKiDN i Generalnego Konserwatora Zabytków.

Architektura i technologia

• Typ: koźlak – całkowicie obrotowa konstrukcja górna osadzona na drewnianym kozle, umożliwiająca ustawianie łopat wiatrowych względem z kierunku wiatru.
• Materiały: drewno dębowe i sosnowe, starannie zabezpieczone podczas prac konserwatorskich.
• Wyposażenie: zachowane elementy mechanizmu: koło paleczne, sztąber, mącznica – wszystko pokazuje proces przemiału zboża dawniej.
• Lokalizacja edukacyjna: stanowi eksponat techniki regionu, ucząc o dawnej kulturze młynarskiej Wielkopolski.

Atrakcja turystyczna

• Symbol miasta Leszna: „Czesław” przypomina o bogatej historii miejscowego młynarstwa; Leszno słynęło dawniej z ok. 100 wiatraków znajdujących się wokół miasta.
• Dostępność: obiekt stoi przy placówce edukacyjnej; często organizowane są tu pokazy, Dzień Chleba, imprezy rzemieślnicze i warsztaty kulinarne (np. włoska uczta z uczniami gastronomii).

Informacje praktyczne dla odwiedzających

Element Szczegóły

• Lokalizacja ul. Osiecka/Popiełuszki, Leszno – dzielnica Grzybowo.
• Dojazd samochodem, rowerem lub pieszo – prowadzi lokalna ścieżka turystyczna.
• Zwiedzanie dostępne w sezonie (w wyjątkowych wydarzeniach – po konsultacji).
• Opłata bezpłatnie (ewentualna symboliczna przy wydarzeniach).
• Parking przy szkole rolniczej; w pobliżu również parking miejski.
• Wypoczynek altanki i ławki pedagogiczne na terenie obiektu.

Dlaczego warto odwiedzić „Czesława”?

To niezwykły świadek tradycji regionu wielkopolskiego – wiatrak, który przetrwał upływ czasu dzięki lokalnemu zaangażowaniu. Stanowi pomost między przeszłością a edukacją: zwiedzający uczą się tu o technologii, dawnych fachach i tożsamości Leszna. To jednocześnie urokliwe miejsce spacerowe, idealne dla rodzin, pasjonatów historii i fotografów zabytków drewnianej architektury.