01. Ratusz w Lesznie

Talia pełna atrakcji - 52 karty, 52 powody, by odwiedzić Leszczyńskie.

Ratusz w Lesznie

Perła baroku w sercu miasta

 
Kliknij aby powiększyć

Ratusz w Lesznie to jeden z najważniejszych i najbardziej charakterystycznych zabytków miasta. Usytuowany centralnie na Rynku, stanowi nie tylko dominantę urbanistyczną, ale i symbol historii oraz tożsamości Leszna.

Historia

Pierwszy gmach Ratusza wzniesiono w latach 1637-1639 prawdopodobnie według projektu Krzysztofa Bandury Starszego. Wygląd tego budynku znamy jedynie z ryciny. Niemniej jednak ze źródeł historycznych autorstwa zarówno Johanna Heermanna, który o Ratuszu w Lesznie wspominał po raz pierwszy już w 1642 r. , oraz Jana Amosa Komeńskiego, wyczytujemy, że ówczesny gmach nie miał sobie równego w całej Wielkopolsce, poza ratuszem Poznańskim.

W swojej historii Ratusz płonął aż czterokrotnie, za każdym razem przy odbudowie zmieniając nieco swój wystrój wedle panującej mody. Po pierwszym pożarze, w 1656 r., budynek odbudowano według projektu Martina Woydy. Za nowy wystrój Ratusza, po pożarze w 1707 r. odpowiadał prawdopodobnie włoski architekt Pompeo Ferrarii. Autorstwo przebudowy gmachu z lat 1786-1789 przypisywane jest królewskiemu architektowi Dominikowi Merliniemu, znanemu chociażby z projektu pałacu na wodzie w warszawskich Łazienkach. Wkrótce po tej modernizacji budynek całkowicie spłonął w wielkim pożarze miasta w 1790 r. Odbudowano go dopiero po wojnach napoleońskich w 1817 r. Nie odtworzono jednak wysokiego dachu, a ze względów oszczędnościowych wykonano dach płaski zasłonięty attyką. Od tego czasu budynek w całości pokryty był tynkiem piaskowo wapiennym. Dopiero w latach 60 XX w. zaczęto mu nadawać nowe kolory, najpierw brązowe, a później różowe lub pomarańczowe.

Przy ostatnim remoncie elewacji, wykonanym w latach 2019-2020 odtworzono na podstawie badań architektonicznych kolorystykę budowli z przełomu XIX i XX w. 

Ciekawostki

• Budowla posiada trzy kondygnacje, a jej znakiem rozpoznawczym jest wysoka, smukła wieża zegarowa o wysokości około 60 metrów, zakończona dwukondygnacyjnym hełmem. W zwieńczeniu orzeł - godło Polski z herbem Leszna oraz datami: 1547 (założenie miasta), 1920 (powrót do granic Rzeczypospolitej) oraz 1931 (umieszczenie orła na wieży ratusza).
• W 2002 r. na wieży zamontowano kuranty (12 dzwonów z elektromagnetycznym "sercem") - dar od partnerskiego miasta Deurne w Holandii. Wykonane zostały w największej na świecie odlewni dzwonów Koninklijke Eijsbouts.
• Fasada ratusza zdobiona jest pilastrami i ornamentyką barokową. Płaskorzeźba nad głównym wejściem przestawia "Justizię" - personifikację Prawa i Sprawiedliwości, z wagą i mieczem w dłoniach. U jej stóp herb "Wieniawa" Leszczyńskich oraz herb miasta Leszna. Kolejnych właścicieli miasta upamiętnia umieszczony powyżej kartusz herbowy Sułkowskich.
• Przez wieki ratusz pełnił różnorodne funkcje: siedzibę władz miejskich, sądu, archiwum, a także aresztu.
• Dziś w ratuszu znajduje się m.in. sala ślubów, galeria sztuki Miejskiego Biura Wystaw Artystycznych oraz gabinet reprezentacyjny Prezydenta Miasta. W przyziemiu mieści się także filia Miejskiej Biblioteki Publicznej z kawiarenką.

Rynek i okolica

Ratusz otacza prostokątny Rynek, który od wieków pełni rolę serca miasta. Otoczony jest szeregiem zabytkowych kamienic – głównie XIX-wiecznych, reprezentujących styl klasycystyczny i eklektyczny. Na parterach wielu z nich znajdują się kawiarnie, restauracje i sklepy, a latem rozstawiane są klimatyczne ogródki gastronomiczne.

Rynek to także miejsce licznych wydarzeń plenerowych.